1500z_niedosluch-1200x800.jpg
20/Sty/2020

Polecamy skrót tekstu młodego naukowca Yasmina Ali z Wielkiej Brytanii, który wygrał konkurs dla młodych naukowców (Young Scientist Essay Competition 2019) publikując tekst o niedosłuchu, jego wpływie na życie i nowych terapiach.

Marzenie Beethovena

W czerwcu 1802 roku 31-letni Beethoven spacerował po wsi wokół Wiednia. Był piękny czerwcowy dzień, ale Beethoven zajęty był myślami o samobójstwie. Kilka lat wcześniej zaczął tracić słuch i chociaż choroba nie była jeszcze zaawansowana, ten stan był dla niego problemem. Pisał, że życie z ubytkiem słuchu uczyniło jego życie „nędzną egzystencją”, która doprowadziła go do rozpaczy. Nadal pracował i tworzył ponadczasową muzykę, ale nie sprawiało mu to już takiej radości.

Zauważyłem podobne zmagania gdy mój brat bliźniak, Islam, w wieku lat 18 zaczął tracić słuch. Zauważyłem zmiany w jego osobowości. Zawsze był otwartym aktywnym chłopakiem, a teraz milczał i wycofał się. Ponieważ ubytek słuchu nie jest widoczny, nie wiedziałem przez co przechodził, co również utrudniało mi wspieranie go w chorobie.

Obecnie 466 milionów ludzi na całym świecie cierpi na ubytek słuchu, a według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia ponad 20 milionów osób doświadczy go do roku 2050. Wpływ niedosłuchu na życie pacjentów jest często niedoceniany w porównaniu z innymi niepełnosprawnościami, ale osoby z ubytkiem słuchu nieustannie mają problemy z komunikacją w życiu codziennym. Często źle słyszą mowę i trudno jest im śledzić tok rozmów. Te nieporozumienia mogą prowadzić do poczucia izolacji osób próbujących brać udział w życiu społecznym, co ostatecznie prowadzi do wycofania się ze społeczeństwa. Jak napisała kiedyś Helen Keller: „Ślepota odcina nas od rzeczy, ale głuchota odcina nas od ludzi”.

Do dziś nie ma lekarstwa na zmysłowo-nerwowy ubytek słuchu (najczęstszy typ i ten, który miał Beethoven). Mamy zaawansowane urządzenia technologiczne, które wzmacniają dźwięk, takie jak aparaty słuchowe i implanty ślimakowe, ale wciąż nie przywracają one słuchu. Chciałbym, by za naszego życia badania to umożliwiały.

Niedosłuch zmysłowo-nerwowy powstaje w wyniku uszkodzenia ślimaka, który składa się ze skomplikowanych komórek słuchowych odpowiedzialnych za słyszenie. U ludzi i innych ssaków wszelkie uszkodzenia komórek rzęsatych są nieodwracalne. Pozostałe zwierzęta, takie jak ptaki, ryby, płazy i gady, mogą spontanicznie zregenerować swoje komórki rzęsate ślimaka, co oznacza, że ​​powstały przez nich ubytek słuchu jest tylko tymczasowy.

Naukowcy badali proces regeneracji komórek rzęsatych u zwierząt innych niż ssaki i zidentyfikowali różne geny i białka, które odgrywają tu kluczową rolę. Mogą być one ukierunkowane na stymulowanie komórek wspierających w ślimaku, aby z kolei tworzyć więcej komórek i zastępować te, które umarły.

Niektóre z terapii komórkowych odniosły sukces w przywracaniu słuchu u myszy i świnek morskich – to przełom! Postępy te doprowadziły do ​​opracowania większej liczby terapii, a jedna z nich jest obecnie testowana po raz pierwszy na ludziach. W badaniu klinicznym (regeneracja komórek rzęsatych w uchu wewnętrznym za pomocą inhibitorów gamma sekretazy) testowana jest cząsteczka zwana inhibitorem gamma- sekretazy , która może potencjalnie przywrócić słuch poprzez zachęcanie komórek wspierających do przekształcenia się w nowe komórki rzęsate.

Jeśli to zadziała, taki postęp naukowy może zmienić znaną nam opiekę zdrowotną w tym zakresie. Moje własne badania dotyczą wpływu utraty słuchu na samopoczucie i dobrostan ludzi. Wiele osób podziela rozpacz Beethovena, gdy zdają sobie sprawę, że ich słuchu nie można przywrócić. Nadzieja jest niezbędnym elementem dobrego zdrowia psychicznego.

Ja i mój brat wyglądamy zupełnie inaczej. Ja mam białą, piegowatą skórę, a on jest oliwkowy (on idealnie się opala, ja robię się czerwony jak pomidor). Mam niebieskie oczy, a jego są orzechowe. Mam normalny słuch, podczas gdy on ma poważny ubytek słuchu. On i ja podzieliliśmy się wieloma rozdziałami naszego życia, a kiedy sprawy się skomplikowały i jego słuch się pogarszał, to, co pomogło nam przetrwać, to wspólne zrozumienie tego procesu. Komunikacja, wyrażanie siebie, słyszenie i bycie słyszanym (nawet poprzez język migowy) to podstawowe ludzkie potrzeby. Mam nadzieję, że kiedy w przyszłości udzielę wsparcia mojemu bratu, będzie on mógł usłyszeć, zostanie usłyszany i nie będzie czuł się samotny.

Kiedy Beethoven stracił słuch oddalił się od społeczeństwa, ale jedną z rzeczy, które dawały mu siłę, była nadzieja, że ​​pewnego dnia odzyska słuch. Niestety żadne lekarstwo, którego próbował, nie zadziałało. W 1802 roku napisał: „Ale pomyślcie, że od sześciu lat jestem dotknięty chorobą, mój stan pogarsza się przez beznadziejnych lekarzy, z roku na rok oszukują mnie obiecując poprawę, w końcu zmuszony jestem stawić czoła perspektywie trwałej choroby (której wyleczenie zajmie lata, a może będzie niemożliwe)”.

Marzenie Beethovena o odzyskaniu słuchu nie spełniło się, ale dzięki naukowemu postępowi w regeneracji komórek rzęsatych może stać się rzeczywistością 217 lat po jego czerwcowym spacerze. Mówi się, że na łożu śmierci ostatnie słowa Beethovena brzmiały: „Usłyszę w niebie!”. Na szczęście dla nas, osoby mające trudności ze słuchem mogą wkrótce słyszeć ponownie tu, na ziemi.

Źródło tekstu: https://www.nature.com/


macro-photography-of-babys-ear-374765-1200x800.jpg
02/Sty/2020

Jak czyścić uszy, by sobie nie zaszkodzić?

Uszy wymagają odpowiedniej higieny i znajomości podstawowych zasad pielęgnacji – zbyt agresywne lub zbyt częste czyszczenie uszu może doprowadzić do nadmiernego wydzielania woskowiny, zatkania ucha czy wywołania stanu zapalnego. Jak czyścić uszy, by sobie nie zaszkodzić?

Najczęstszą przyczyną powstawania tzw. korka w uchu jest czyszczenie uszu przy pomocy patyczków higienicznych. Nie należy tego robić, ponieważ patyczek wprowadzany do ucha powoduje upychanie woskowiny w głąb przewodu słuchowego i jego zatkanie, co z kolei może spowodować powstanie stanu zapalnego. Patyczków można używać jedynie do oczyszczania małżowiny usznej, natomiast nigdy nie powinny służyć do oczyszczania przewodu słuchowego.

Woskowina, to nie brud

W małżowinie usznej znajdują się gruczoły, które mają za zadanie wydzielanie woskowiny. Jej funkcją jest oczyszczanie oraz nawilżanie przewodu słuchowego zewnętrznego, woskowina stanowi także ochronę przed grzybami, bakteriami, pyłami czy innymi zanieczyszczeniami środowiskowymi (na przykład cząstkami stałymi smogu). Kolor i konsystencja woskowiny jest kwestią indywidualną i w dużej mierze zależy od genów. Wielu osobom wydzielina ta kojarzy się z niewłaściwą higieną uszu, jednak fizjologicznie pełni ona bardzo ważne funkcje. Nie należy zatem dążyć do całkowitego jej usunięcia, ponieważ w ten sposób można sobie tylko zaszkodzić. Nadmierne usuwanie woskowiny z przewodu słuchowego uruchamia procesy jej nadprodukcji. W efekcie może to doprowadzić do zaczopowania przewodu słuchowego zewnętrznego poprzez utworzenie korka woskowinowego.

Zatkane ucho – jak sobie pomóc?

Zatkane ucho może być efektem utworzenia się wspomnianego korka woskowinowego, czyli uformowanej, nagromadzonej woskowiny w przewodzie słuchowym. Jego najbardziej charakterystyczne objawy to: ból ucha, szumy uszne, uczucie pełności w uchu, pogorszenie słuchu, a u niektórych zawroty głowy. Wymienione objawy nie muszą występować równocześnie, a osoby u których się pojawiły powinny być odpowiednio leczone jedną z trzech zalecanych metod: użycie czynników rozpuszczających nadmiar woskowiny, irygacja lub mechaniczne usunięcie woskowiny przy użyciu narzędzi (np. haczyk, pętla, ssak) w gabinecie lekarskim.

Kiedy zgłosić się do specjalisty otorynolaryngologa?

Każda sytuacja, kiedy pojawia się niedosłuch, ból czy wyciek z ucha jest bezwzględnym wskazaniem, aby zgłosić się do specjalisty otorynolaryngologa.

W przypadku osób, u których wydzielanie woskowiny jest intensywne, zalecana jest wizyta z jednoczesnym badaniem wideootoskopowym ucha oraz jego oczyszczenie np. z korka woskowinowego metodami profesjonalnymi. Nie należy nigdy lekceważyć wcześniej wspomnianych objawów, ponieważ nieleczone mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

W każdym przypadku stan pacjenta powinien być oceniony oraz opisany, a w przypadkach, w których korek woskowinowy nie został usunięty całkowicie, powinno zostać zalecone dodatkowe leczenie.

Oczyszczanie ucha

W aptece znajdziemy wiele gotowych preparatów ze wskazaniem do oczyszczania przewodu słuchowego zewnętrznego z zalegającej w nadmiarze woskowiny lub zapobiegających jej nadmiernemu gromadzeniu. Który jest najlepszy? Im rzadsza będzie jego konsystencja tym szybciej rozpuści woskowinę i wyprowadzi ją z przewody słuchowego do małżowiny. Istnieją również preparaty, które zawierają składniki czynne powodujące usuwanie uformowanego korka woskowinowego przez wstępne jego zmiękczenie. Wspomniane preparaty są dostępne bez recepty, występują w postaci sprayów lub kropli do ucha, a ich głównymi składnikami są:

  • glicerol (nazywany gliceryną),
  • parafina ciekła (nazywana olejem parafinowym), oleje roślinne o odpowiednich standardach farmaceutycznych (np. olej rzepakowy, oliwa z oliwek, olej migdałowy, olej jojoba, olej sezamowy),
  • środki o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym (np. salicylan choliny),
  • środki powierzchniowo czynne, które zmniejszają napięcie powierzchniowe na granicy faz,
  • środki antyseptyczne: naturalne (np. olejki eteryczne: miętowy, goździkowy, cynamonowy) lub syntetyczne.

oprac. dr n. farm. Magdalena Beata Skarżyńska, Specjalista farmacji aptecznej


DSC_8579-1200x800.jpg
15/Lis/2019

Okres jesienno-zimowy to czas, kiedy jesteśmy szczególnie narażeni na infekcje zatok. Najczęstszymi ich objawami są bóle głowy nasilające się przy pochylaniu, niedrożność nosa, wydzielina na tylnej ścianie gardła.

Niewłaściwie leczone lub nieleczone wcale mogą przejść w stan przewlekły i wówczas konieczne może być zastosowanie leczenia chirurgicznego. Obecnie, dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technologii, operacje udrażniania zatok są coraz mniej inwazyjne – część z nich można nawet przeprowadzić w znieczuleniu miejscowym, pacjent może wtedy opuścić szpital jeszcze tego samego dnia.

Zapraszamy do obejrzenia zrealizowanego w naszym szpitalu materiału video:

Endoskopowa operacja usunięcia polipów nosa przy użyciu Shavera to nowoczesna metoda leczenia operacyjnego polipów nosa. W trakcie zabiegu unika się uszkodzenia sąsiednich tkanek i mniejsze jest krwawienie podczas zabiegu. Dzięki temu proces gojenia jest szybszy.

Zabieg płukania zatok systemem Hydrodebrider – nowoczesne narzędzie pozwala na endoskopowe płukanie zatok o bardzo dużej precyzji. Płukanie zatok pozwala też na dostarczenie do wnętrza zatok leków i antybiotyków.


shutterstock_628322573-1200x800.jpg
04/Lis/2019

Wysięk! Płyn w uszach? Płaski tympanogram!  Przecież moje dziecko nie ma żadnych objawów choroby….

Wysiękowe zapalenie ucha środkowego jest chorobą przebiegającą bez ostrych objawów zapalenia ucha, takich jak gorączka czy ból. My jako rodzice możemy ten moment łatwo przegapić. Proces zapalny powoduje gromadzenie się płynu w jamie bębenkowej, upośledzając przewodzenie bodźca dźwiękowego. Głównym objawem wysiękowego zapalenia ucha środkowego jest niedosłuch.

Sytuacje i zachowania, które powinny skłonić nas do zbadania słuchu dziecka:

  • częste infekcje górnych dróg oddechowych;
  • nieprawidłowe reakcje na dźwięki otoczenia, na głos ludzki, szczególnie w szumie, hałasie otoczenia;
  • problemy z koncentracją, uwagą, pamięcią słuchową;
  • głośne oglądanie telewizji,
  • częste pytanie: słucham? co mówiłeś?

Do jakiego lekarza się udać?

W gabinetach lekarzy rodzinnych bada się ucho za pomocą otoskopu. Jest to badanie ogólne, mało dokładne. Najlepiej skierować się do lekarza laryngologa, który wykona w  gabinecie videootoskopię ucha. Jest to badanie przy użyciu kamery, obraz w powiększeniu rzutowany jest na monitor, dzięki  czemu możliwa jest dokładniejsza ocena błony bębenkowej, struktur ucha zewnętrznego i środkowego.

Jakie badania wykonać?

Niezbędnym badaniem do rozpoznania wysiękowego zapalenia ucha środkowego jest tympanometria.

Jest to badanie nieinwazyjne, bezbolesne, nie wymagające współpracy pacjenta, wykonywane jest automatycznie. Trwa kilka minut. Można wykonać je w każdym wieku. Na podstawie uzyskanego wykresu  badania możemy stwierdzić  czy w uchu środkowym znajduje się płyn, czy jest perforacja błony bębenkowej, dokonać oceny sztywności układu kosteczek słuchowych.

Zobacz, jak wygląda badanie tympanometryczne:

 

Klasyfikacja wyników badania:

Źródło: http://www.ptaf.pl/attachments/article/39/Analiza%20i%20interpretacja%20ABR_2019.pdf

Jakie są sposoby leczenia?

Wybór metody leczenia wysiękowego zapalenia ucha środkowego zależy od wielu czynników min. od czasu trwania dolegliwości, wyników badań (AI i AT), wieku dziecka oraz chorób współistniejących.

Leczenie zachowawcze

Skuteczną metodą leczenia wysiękowego zapalenia ucha środkowego jest inhalacja z wykorzystaniem specjalistycznego inhalatora  nadciśnieniowego. Dzięki temu nadciśnieniu aerozol penetruje do ucha środkowego poprzez trąbkę słuchową i do zatok, nawet przez otwory o upośledzonej drożności, a podawane leki dodatkowo wzmacniają efekt inhalacji. Badania dowodzą, że penetracja wibroaerozolu z nadciśnieniem jest ok. 100 razy lepsza niż aerozolu wytwarzanego w tradycyjnym inhalatorze. W trakcie inhalacji możliwe jest podanie leków , w tym o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym oraz rozrzedzającym wydzielinę. O rodzaju leku decyduje lekarz w oparciu o badania pacjenta.

Zabieg sam w sobie może pomóc w uniknięciu zabiegu operacyjnego w zakresie uszu i zatok, niemniej jednak jeżeli przyczyna schorzenia nie jest usunięta (np. alergia, znaczny przerost migdałka gardłowego), objawy mogą nawracać.

Leczenie chirurgiczne zalecane jest w przewlekłym wysiękowym zapaleniu ucha środkowego gdy nie uzyskano poprawy po różnych metodach postępowania zachowawczego. Metoda ta polega na nacięciu błony bębenkowej, odessaniu wysięku i założeniu drenu wentylacyjnego. Podstawą leczenia operacyjnego wysiękowego zapalenia ucha środkowego jest ewakuacja płynu z jamy bębenkowej.

Medincus Szczecin


Leczenie-szumów-usznych-1200x800.png
24/Cze/2019

Leczenie szumu usznego wywołuje często frustrację zarówno u pacjenta, jak i lekarza. Chory oczekuje następującego schematu postępowania: jest badany, otrzymuje lek, zostaje wyleczony. Niestety taki schemat postępowania najczęściej nie sprawdza się w przypadku leczenia szumów usznych. Nie istnieje jeden jedyny sposób terapii, który byłaby skuteczny i właściwy we wszystkich rodzajach szumu. Metoda leczenia zależy bowiem od przyczyny i miejsca powstawania szumu. Szumy uszne mogą powstawać na każdym poziomie drogi słuchowej, począwszy od przewodu słuchowego zewnętrznego, a na korze słuchowej kończąc. Zatem pierwszym i najważniejszym zadaniem dla lekarza zajmującego się tą dolegliwością jest znalezienie przyczyny szumu i potencjalnego miejsca jego generacji w drodze słuchowej. Znając miejsce powstawania szumu, można zaproponować pacjentowi najwłaściwszy sposób leczenia w każdym indywidualnym przypadku.

Jakich metod terapeutycznych używa się najczęściej w terapii szumów usznych?

  • Leki

Leki (naczyniowe, poprawiające metabolizm niedokrwionych tkanek, ziołowe, homeopatyczne, uspokajające, nasenne, psychotropowe).

  • Metody operacyjne

Metody operacyjne są cennymi metodami leczenia w tych przypadkach, w których szumy są spowodowane konkretną patologią. Zabiegi operacyjne wykonywane na uchu środkowym w takich schorzeniach, jak np. otoskleroza, tympanoskleroza czy przewlekłe zapalenie ucha środkowego mogą przyczynić się do ustąpienia szumów, jakkolwiek ich likwidacja nigdy nie jest głównym celem zabiegu. Także w szumach usznych spowodowanych nerwiakiem nerwu słuchowego leczeniem z wyboru jest operacyjne usunięcie guza, który rozrastając się może stanowić zagrożenie dla życia chorego. Leczeniu chirurgicznemu podlegają również patologie układu naczyniowego, czyli głównie przetoki tętniczo-żylne, a więc patologiczne połączenia pomiędzy naczyniami tętniczymi i żylnymi, lub rzadziej tętniczo-tętnicze.

  • Elektrostymulacja

Wpływ elektrostymulacji na poziom odczuwanych szumów odnotowano podczas obserwacji pacjentów, którym wszczepiono implant ślimakowy. W wielu przypadkach nasilenie szumów zmniejszyło się po zabiegu, w części przypadków ustąpiło całkowicie. Elektrostymulacja polega na podawaniu za pomocą elektrody założonej do przewodu słuchowego małych prądów pobudzających szlak słuchowy.

  • Maskowanie

Polega na zastosowaniu urządzeń, które generują szum zagłuszający szum własny chorego. Pacjent nosząc masker nie słyszy własnego szumu tylko szum z urządzenia maskującego. Natomiast po zdjęciu powracający szum jest często bardziej uciążliwy niż był poprzednio. Zwolennicy z kolei traktują masker jako urządzenie skutecznie pomagające choremu – bo znoszące słyszenie szumu w trakcie noszenia.

  • Biostymulacja laserowa

Terapia laserowa stosowana jednocześnie z innymi metodami może być pomocna dla pacjenta.

  • Hiperbaryczne komory tlenowe

Wykorzystanie tej metody oparte jest na założeniu, że szum powstaje jako efekt niedotlenienia ucha wewnętrznego. Terapia tlenem w komorach hiperbarycznych znacznie zwiększa zaopatrzenie w tlen. Metoda ta jest popularna w Niemczech, szczególnie w terapii tzw. ostrego szumu czy nagłej głuchoty. Aby poddać się tej terapii, pacjent musi być w dobrej formie fizycznej.

  • Metoda habituacji znana jako Tinnitus Retraining Therapy (TRT)

Wprowadzenie tej metody stało się przełomem w leczeniu szumów. Metoda ta uznawana jest obecnie za najskuteczniejszy sposób radzenia sobie z szumem. Poprzez trening dróg słuchowych zmierza do tego, by szum stał się doznaniem możliwie jak najbardziej obojętnym dla pacjenta i jednocześnie jak najmniej uświadamianym. Prowadzi to do zniwelowania jakichkolwiek negatywnych reakcji i asocjacji związanych z szumem, a tym samym ułatwia habituację szumu usznego, tzn. zmniejszenie lub nawet zniesienie jego percepcji w korze mózgowej.

Terapię prowadzi się w oparciu o urządzenia tzw. generatory szumu szerokopasmowego lub aparaty słuchowe. Leczenie to jest całkowicie bezpieczne, nie wiąże się z żadnymi objawami ubocznymi, a dzięki swej znacznej skuteczności jest obecnie uznane za metodę z wyboru w leczeniu zarówno większości szumów usznych, jak i nadwrażliwości słuchowej.

Więcej o leczeniu szumów usznych: csim.pl/oferta/szumy-uszne/.

 


Nadwrażliwość-słuchowa-1200x800.png
24/Cze/2019

Czym jest nadwrażliwość na dźwięki?

Nadwrażliwość słuchowa to nieprzyjemne uczucie w uszach powstające pod wpływem głośniejszych dźwięków otoczenia. Większość osób odczuwa w przykry sposób jedynie bardzo głośne dźwięki (powyżej 90-100 dB). Osoby z nadwrażliwością słuchową nie tolerują zwykle dźwięków już znacznie cichszych, np. odgłosów bawiących się dzieci, brzęku naczyń, trzaśnięcia drzwiami, włączonego odkurzacza, klaksonu samochodu itp. Ponieważ dźwięki te wywołują znaczny dyskomfort lub nawet ból w uszach, osoby cierpiące na nadwrażliwość starają się za wszelką cenę ich unikać, a jeśli to niemożliwe, bardzo cierpią z tego powodu.

Jak powstaje nadwrażliwość słuchowa?

W układzie nerwowym człowieka działają bardzo silne mechanizmy wyrównawcze zwane kompensacyjnymi. Oznacza to, że w przypadku uszkodzeń w obwodowej części narządu słuchu (ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne) układ słuchowy stara się wyrównać zmniejszoną ilość informacji docierających do ośrodków centralnych poprzez efekt wzmocnienia w drogach słuchowych. Dźwięki, które nie powinny być przykre stają się „nie do zniesienia”, wywołując uczucie dyskomfortu lub nawet ból w uszach.

Dlaczego nadwrażliwość słuchowa jest tak dokuczliwa?

Nadwrażliwość słuchowa bardzo często uniemożliwia normalne życie w społeczeństwie. Zdarzają się przypadki nietolerowania codziennych, nawet niezbyt głośnych odgłosów otoczenia. Ludzie cierpiący na nadwrażliwość na dźwięki nie są w stanie normalnie żyć i pracować, często zmuszeni są do rezygnacji z zawodu nauczyciela, muzyka, wychowawczyni w przedszkolu, zamykają się w domu i ograniczają kontakty ze światem zewnętrznym.

Czy nadwrażliwość słuchowa jest chorobą?

Nie, nadwrażliwość słuchowa jest objawem utraty równowagi pomiędzy procesami hamowania i wzmacniania w drogach słuchowych, co prowadzi do ich „przestrojenia” i obniżenia progów pobudzenia.

Jak często występuje nadwrażliwość słuchowa?

Nadwrażliwość na dźwięki może towarzyszyć szumom usznym lub niedosłuchowi, ale dość często występuje również w izolowanej postaci. Szacuje się, że w około 40% przypadków nadwrażliwość słuchowa współistnieje z szumem usznym. W Polsce nadwrażliwość słuchową zgłasza ponad 15% dorosłego społeczeństwa.


Funkcjonowanie-narządu-równowagi-1200x800.png
24/Cze/2019

W odróżnieniu od innych zmysłów, np. wzroku, słuchu, węchu, które mają jeden wyspecjalizowany narząd, na układ równowagi składa się współdziałanie kilku narządów zmysłu:

  1. narządu przedsionkowego, inaczej błędnikowego zlokalizowanego w uchu wewnętrznym
  2. narządu wzroku
  3. zmysłu czucia głębokiego, którego receptory wrażliwe na ucisk, rozciąganie, napięcie znajdują się w mięśniach, ścięgnach, torebkach stawowych, naczyniach i narządach wewnętrznych.

Informacje z tych różnych receptorów przekazywane są do ośrodków w centralnym układzie nerwowym, w których – po ich analizie i integracji – generowane są bodźce dla efektorów głównie mięśni okoruchowych i mięśni szkieletowych, wpływając na ich czynność tak, aby umożliwić stabilizację spojrzenia i zachowanie równowagi w różnych położeniach głowy i/lub ciała.

Przyczyny zaburzeń równowagi i ich objawy.
Kliniczne objawy sygnalizujące zaburzenia w układzie równowagi to zawroty głowy (objaw subiektywny) oraz objawy obiektywne wynikające ze zmian w poszczególnych grupach mięśni tj. oczopląs (mimowolny ruch gałek ocznych) i zaburzenia równowagi. W zależności od lokalizacji uszkodzenia w obrazie klinicznym mogą dominować różne objawy, o różnym nasileniu.
Określenie cech występujących objawów charakterystycznych dla uszkodzenia części obwodowej (otologicznej) czy ośrodkowej (neurologicznej) układu równowagi pozwala ukierunkować dalszą diagnostykę w celu ustalenia, czy zawroty głowy są wynikiem choroby organicznej czy zaburzeń czynnościowych, czy uszkodzenie wystąpiło w części obwodowej czy ośrodkowej, czy jest wynikiem uszkodzenia innych narządów współdziałających w zachowaniu równowagi – narządu wzroku, układu nerwowo-mięśniowego, układu kostno-stawowego.

Zawrót głowy jest to iluzja ruchu, najczęściej wirowego (otoczenia lub osoby, która go doświadcza) – czyli rzeczywiste vertigo, bądź falowanie, kołysanie, ściąganie w bok, zapadanie się, określane jako dizziness. Mogą towarzyszyć temu inne nieprzyjemne i niepokojące dolegliwości np.: nudności, wymioty, zaburzenia słuchu, bóle głowy i zaburzenia równowagi.

Zawroty głowy mogą być objawem schorzeń i zjawisk patologicznych o bardzo zróżnicowanej etiologii i o rozmaitym umiejscowieniu. Przyczyny zawrotów głowy, ze względu na lokalizację uszkodzenia, ogólnie dzielimy na:

  • przyczyny obwodowe, związane z uszkodzeniem przedsionka i/lub części nerwu VIII przedsionkowo-ślimakowego, np. choroba Meniere’a, zapalenie neuronu przedsionkowego, nagłe wypadnięcie funkcji ucha wewnętrznego.
  • przyczyny pozaobwodowe, inaczej ośrodkowe, związane z uszkodzeniem struktur w obrębie OUN (mózgu, móżdżku, rdzenia kręgowego, pnia mózgu i licznych połączeń nerwowych między tymi ośrodkami).

Uszkodzenie takie może być skutkiem zaburzeń krążenia podstawno-kręgowego, zmian naczyniowych, rozrostowych, demielinizacyjnych, pourazowych i polekowych. Należy także wspomnieć o chorobach ogólnoustrojowych, które mogą mieć negatywny wpływ na funkcję układu równowagi i powodować zawroty głowy. Należą do nich m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia hormonalne, zaburzenia gospodarki jonowej lub tłuszczowej.

Coraz większym problemem stają się zawroty głowy i zaburzenia równowagi u osób w wieku podeszłym, gdyż są one wynikiem złożonego procesu zwyrodnieniowego dotyczącego niemal wszystkich elementów zmysłu równowagi.

Diagnostyka zaburzeń równowagi
Rozpoznanie przyczyn zaburzeń zmysłu równowagi z powodu ich różnorodności, tak co do natury, jak i lokalizacji, jest trudne, a niekiedy niemożliwe z dostateczną pewnością, pomimo zastosowania specjalistycznych badań diagnostycznych.

Wstępną i bardzo ważną częścią ustalania rozpoznania jest wywiad. Rozmowa z pacjentem pozwala niekiedy stwierdzić konkretną przyczynę zawrotów głowy lub przynajmniej odpowiedzieć na pytanie: czy są to zawroty pochodzenia obwodowego czy pozaobwodowego. W wywiadzie pacjent pytany jest o charakterystykę zawrotów (vertigo czy dizziness), ich intensywność, czas ich trwania, objawy towarzyszące zawrotom, dotychczas przebyte choroby, urazy, warunki pracy, stosowane leki, ew. używki. Im więcej konkretnych informacji, tym szybsze ukierunkowanie diagnostyki, szybsze rozpoznanie i skuteczniejsze leczenie.

Podstawą rozpoznania jest również badanie fizykalne, na które składa się badanie otoskopowe, orientacyjne badanie słuchu za pomocą stroików, badanie oczopląsu samoistnego w okularach Frenzla, orientacyjne badania zaburzeń równowagi w testach statycznych i dynamicznych.

Ewentualne nieprawidłowości ułatwiają ostateczne rozpoznanie, jednak brak odchyleń od normy w trakcie badania nie oznacza nieistnienia patologii i nie zwalnia lekarza od dalszej diagnostyki. Do badań dodatkowych należą: elektro- i wideonystagmografia (ENG i VNG – badanie oczopląsu samoistnego, indukowanego), audiometria tonalna, impedacyjna, badanie potencjałów słuchowych z pnia mózgu (ABR), posturografia statyczna i dynamiczna (obiektywne badanie zaburzeń równowagi), badanie radiologiczne kręgosłupa szyjnego i kości skroniowych, tomografia komputerowa głowy, badanie metodą rezonansu magnetycznego głowy i/lub kręgosłupa szyjnego, badania ultrasonograficzne tętnic szyjnych i kręgowych, ew. badanie przepływów w tętnicach mózgowych – tzw. Doppler przezczaszkowy. Pacjent z zawrotami głowy wymaga interdyscyplinarnej diagnostyki, wielospecjalistycznych konsultacji i często interdyscyplinarnego leczenia.

Leczenie zawrotów głowy.
Leczenie zawrotów głowy zależy przede wszystkim od ich przyczyny. W fazie ostrej zawrotów głowy stosuje się głównie farmakoterapię, wykorzystując przede wszystkim działanie przeciwzawrotowe, przeciwwymiotne i uspokajające leków (leczenie objawowe). W niektórych przypadkach włącza się leki przyczynowe (naczyniowe, przeciwzapalne, poprawiające metabolizm komórek nerwowych). Większość leków o działaniu przeciwzawrotowym i przeciwwymiotnym ma jednocześnie działanie hamujące pracę ośrodkowego układu nerwowego, co niekorzystnie wpływa na proces kompensacji ośrodkowej. Kompensacja jest zjawiskiem samoistnego zdrowienia w przypadkach uszkodzenia błędnika i polega na wyrównaniu deficytów w pracy błędników dzięki elastyczności funkcji mózgu. Niektóre leki mogą zaburzać proces kompensacji oraz wpływać niekorzystnie na wyniki badań laboratoryjnych stosowanych w skomplikowanej diagnostyce zawrotów głowy.

W uzasadnionych przypadkach kwalifikuje się chorych do leczenia operacyjnego, m.in. otochirurgicznego – gdy przyczyna tkwi w obrębie ucha wewnętrznego i/lub środkowego, neurochirurgicznego, ortopedycznego, czy też chirurgii naczyniowej. Właściwie w każdym przypadku istnieje potrzeba odpowiedniej rehabilitacji ruchowej. Właściwie ukierunkowana rehabilitacja, zarówno w patologii obwodowej, jak i ośrodkowej wzmacnia pozostałe elementy zmysłu równowagi i poprzez odpowiedni trening przyśpiesza proces kompensacji ośrodkowej oraz adaptacji w zaburzeniach równowagi i zawrotach głowy.


Czym-jest-wychowanie-słuchowe-e1563296613371.jpg
24/Cze/2019

„Chodzi mi o to, aby język giętki Powiedział wszystko, co pomyśli głowa.” 
Podstawowym środkiem służącym do nawiązywania i podtrzymywania kontaktów między ludźmi jest mowa. Jej prawidłowy rozwój uzależniony jest od wielu czynników, ale dobry słuch należy do najważniejszych w procesie nabywania umiejętności werbalnego komunikowania się.

Czym jest wychowanie słuchowe?

To szereg działań polegających na uaktywnieniu posiadanych przez dziecko resztek słuchu i wykształceniu zdolności ich wykorzystania dla lepszej orientacji w otoczeniu oraz rozwoju mowy. Okres największej gotowości do przyswojenia mowy na drodze słuchowej to pierwsze trzy lata życia. Stosowane obecnie w medycynie nowoczesne metody diagnostyczne pozwalają na wykrycie wady słuchu już w okresie noworodkowym i wczesne zaopatrzenie dziecka w odpowiednio dobrany aparat słuchowy. Moment ten jest bardzo istotny dla przebiegu rehabilitacji, a rola rodziców w tym procesie jest niezwykle ważna. To oni są przewodnikami dziecka w nowym świecie dźwięków, a ich działania powinny się koncentrować na dostarczeniu dziecku różnego rodzaju bodźców słuchowych. Postępowanie rodziców musi być celowe, przemyślane i umożliwiające dziecku kojarzenie dźwięków ze zjawiskami, które je wywołują. Zachowania rodziców nie mogą się ograniczać do mniejszego lub większego repertuaru ćwiczeń słuchowych, ale być wyrazem trwałej postawy kształtującej wrażliwość słuchową dziecka. Takie podejście umożliwia realizację celów wychowania słuchowego, których istotę stanowi:

  • rozbudzenie u dziecka zainteresowania światem dźwięków,
  • poznanie różnych cech dźwięków,
  • rozpoznawanie mowy na drodze słuchowej,
  • rozwój języka i mowy dźwiękowej.

Takie postępowanie w ostatecznym rezultacie daje dzieciom z uszkodzonym narządem słuchu szansę na pełny rozwój, wspólną zabawę ze słyszącymi rówieśnikami, a w przyszłości umożliwia korzystanie z edukacji w szkolnictwie powszechnym. Podstawą wychowania słuchowego jest uwrażliwianie na dźwięki otoczenia, których źródłem mogą być:

  • zwierzęta,
  • pojazdy,
  • czynności (wbijanie gwoździ, układanie naczyń, pukanie do drzwi itp.),
  • instrumenty,
  • dźwięki ludzkie (płacz, śmiech, kasłanie, chrapanie),
  • przyroda (szum drzew, deszcz, burza, strumień itp.).

Wczesne wychowanie słuchowe to również ćwiczenia słuchu werbalnego, polegające na otoczeniu dziecka mową, śpiewem i muzyką. Należy dbać o poprawną, wyrazistą mowę z zastosowaniem akcentów oraz intonacji adekwatnej do wypowiadanych słów. Nie trzeba obawiać się, zwłaszcza w początkowym etapie rehabilitacji, tzw. mowy ciała, czyli różnych naturalnych gestów i zachowań podkreślających sens wypowiedzi.Wychowanie słuchowe to także zaplanowane ćwiczenia przy użyciu instrumentów. Ich celem jest między innymi przygotowanie małego dziecka do badań słuchu w tzw. swobodnym polu. Pierwsze zabawy zmierzają do wyuczenia reakcji na dźwięk różnych instrumentów. Następnie uczy się dziecko poszukiwania źródła dźwięku oraz rozpoznawania takich jego cech, jak: wysokość, natężenie, długość, liczba i tempo zjawisk akustycznych.Wychowanie słuchowe opiera się zatem na materiale bezsłownym i słownym. Nie jest sztuką dla sztuki, ale stanowi istotę metody audytywno-werbalnej, której ostatecznym celem jest rozwój mowy dźwiękowej u dziecka z wadą słuchu.Każde dziecko niesłyszące zaopatrzone w odpowiednio dobrany aparat słuchowy lub implant ślimakowy może przejść pomyślnie przez kolejne etapy wychowania słuchowego i komunikować się z otoczeniem za pomocą mowy. Podstawowymi warunkami sukcesu są: wczesna diagnoza, zastosowanie odpowiedniej protezy słuchowej, brak dodatkowych dysfunkcji rozwojowych u dziecka oraz systematycznie prowadzona rehabilitacja.


Copyright by CSIM 2018. Все права защищены.

Copyright by CSIM 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Realizacja: X-Connect.pl
Cвершение: X-Connect.pl